Đào tạo nhân sự giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đội ngũ, cập nhật kiến thức và thích ứng tốt hơn với những thay đổi trong công việc. Tuy nhiên, không phải chương trình đào tạo nào cũng mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Một số doanh nghiệp đầu tư nhiều thời gian và chi phí nhưng kết quả sau đào tạo chưa rõ ràng do gặp phải những sai lầm trong quá trình triển khai.
Những vấn đề thường bắt đầu từ việc xác định sai nhu cầu, lựa chọn nội dung chưa phù hợp, thiếu thực hành hoặc không có kế hoạch đánh giá sau đào tạo. Vì vậy, nhận diện những sai lầm phổ biến sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng chương trình đào tạo thực tế và hiệu quả hơn.
Vì sao đào tạo nhân sự đôi khi không đạt hiệu quả?
Một chương trình đào tạo có thể được tổ chức bài bản nhưng vẫn chưa giải quyết được vấn đề doanh nghiệp mong muốn. Nguyên nhân là đào tạo cần gắn với mục tiêu kinh doanh, công việc và năng lực thực tế của đội ngũ.
Nếu doanh nghiệp chỉ tập trung vào việc tổ chức khóa học mà bỏ qua các bước khảo sát, lập kế hoạch và đánh giá, nhân sự có thể tiếp thu kiến thức nhưng khó áp dụng vào công việc.
Do đó, hiệu quả đào tạo không chỉ được quyết định bởi giảng viên hay tài liệu mà còn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp xây dựng và triển khai toàn bộ chương trình.
8 sai lầm thường gặp khi triển khai đào tạo nhân sự
1. Không xác định rõ nhu cầu đào tạo
Đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất.
Một số doanh nghiệp lựa chọn chương trình dựa trên những chủ đề đang được quan tâm mà chưa xác định nhân sự thực sự đang thiếu kỹ năng nào.
Ví dụ, doanh nghiệp muốn đào tạo AI cho toàn bộ nhân viên nhưng không phân tích xem từng phòng ban đang sử dụng AI vào công việc nào. Khi đó, nội dung có thể quá rộng và khó tạo ra giá trị thực tế.
Trước khi tổ chức, doanh nghiệp nên xác định:
- Nhân sự đang gặp vấn đề gì?
- Kỹ năng nào cần được cải thiện?
- Bộ phận nào cần đào tạo?
- Mục tiêu cần đạt sau chương trình là gì?
Xác định đúng nhu cầu sẽ giúp các bước tiếp theo trở nên rõ ràng hơn.
2. Đào tạo theo phong trào
Không phải xu hướng nào trên thị trường cũng phù hợp với mọi doanh nghiệp.
Một công nghệ hoặc kỹ năng đang được quan tâm có thể rất hữu ích với doanh nghiệp này nhưng chưa chắc cần thiết với doanh nghiệp khác.
Đào tạo theo phong trào thường xảy ra khi doanh nghiệp lựa chọn khóa học chỉ vì muốn “bắt kịp xu hướng” mà chưa xác định cách ứng dụng vào công việc.
Thay vì chạy theo chủ đề mới, doanh nghiệp nên bắt đầu từ vấn đề thực tế và xác định công nghệ hoặc kỹ năng nào có thể giúp giải quyết vấn đề đó.
3. Nội dung đào tạo quá chung chung
Mỗi doanh nghiệp có đặc thù về ngành nghề, quy trình và đội ngũ nhân sự khác nhau.
Nếu nội dung đào tạo quá chung chung, học viên có thể tiếp nhận được nhiều thông tin nhưng khó liên hệ với công việc hằng ngày.
Chẳng hạn, một khóa học về AI có thể giới thiệu rất nhiều công cụ nhưng không hướng dẫn cách áp dụng vào nhiệm vụ cụ thể của nhân viên.
Doanh nghiệp nên ưu tiên chương trình có khả năng điều chỉnh nội dung theo:
- Đối tượng học viên.
- Vị trí công việc.
- Trình độ hiện tại.
- Mục tiêu của doanh nghiệp.
- Tình huống thực tế.
4. Chỉ tập trung vào lý thuyết
Kiến thức lý thuyết là nền tảng nhưng chưa phải yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả đào tạo.
Nếu chương trình chỉ tập trung vào việc truyền đạt kiến thức mà thiếu bài tập, tình huống hoặc hoạt động thực hành, học viên có thể gặp khó khăn khi áp dụng sau khóa học.
Đặc biệt với các nội dung liên quan đến công nghệ, kỹ năng số hoặc AI, thực hành đóng vai trò quan trọng.
Một chương trình có thể kết hợp:
- Kiến thức nền tảng.
- Hướng dẫn công cụ.
- Tình huống thực tế.
- Bài tập ứng dụng.
- Thảo luận nhóm.
- Đánh giá kết quả.
5. Không phân loại trình độ của học viên
Việc đưa nhân sự có trình độ khác nhau vào cùng một chương trình mà không có sự phân nhóm phù hợp có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm học tập.
Người mới bắt đầu có thể cảm thấy nội dung quá khó, trong khi nhân sự đã có kinh nghiệm lại cảm thấy chương trình chưa đủ chuyên sâu.
Doanh nghiệp nên khảo sát hoặc đánh giá trình độ trước khi đào tạo để lựa chọn nội dung phù hợp.
Với những chương trình có nhiều cấp độ, có thể chia thành cơ bản, nâng cao hoặc chuyên sâu tùy nhu cầu.
6. Không tạo điều kiện để nhân sự áp dụng sau đào tạo
Một khóa học kết thúc không có nghĩa là quá trình đào tạo đã hoàn toàn kết thúc.
Nếu nhân sự không có cơ hội sử dụng kiến thức mới, khả năng ghi nhớ và ứng dụng có thể bị hạn chế.
Doanh nghiệp nên tạo điều kiện để nhân viên đưa kiến thức vào công việc thông qua:
- Bài tập thực tế.
- Dự án nội bộ.
- Nhiệm vụ thử nghiệm.
- Hướng dẫn từ quản lý.
- Coaching hoặc mentoring.
- Các buổi chia sẻ sau đào tạo.
Đặc biệt, với những kỹ năng mới, việc có thời gian thực hành sau chương trình sẽ giúp nhân sự từng bước hình thành thói quen sử dụng.
7. Không đánh giá kết quả sau đào tạo
Một sai lầm khác là doanh nghiệp chỉ quan tâm đến việc nhân viên có tham gia khóa học hay không.
Việc hoàn thành khóa học không đồng nghĩa với việc mục tiêu đào tạo đã đạt được.
Doanh nghiệp có thể đánh giá thông qua:
- Bài kiểm tra.
- Bài tập thực hành.
- Sản phẩm đầu ra.
- Phản hồi của học viên.
- Đánh giá của quản lý.
- Khả năng áp dụng vào công việc.
- Mức độ cải thiện của quy trình.
Việc đánh giá nên được thực hiện ở mức phù hợp với mục tiêu của từng chương trình.
8. Chỉ quan tâm đến chi phí đào tạo
Chi phí là yếu tố cần cân nhắc nhưng không nên là tiêu chí duy nhất khi lựa chọn chương trình hoặc đơn vị đào tạo.
Một chương trình có mức giá thấp nhưng không phù hợp với nhu cầu có thể khiến doanh nghiệp mất thêm thời gian và nguồn lực.
Thay vì chỉ so sánh giá, doanh nghiệp nên xem xét tổng thể:
- Chất lượng nội dung.
- Chuyên môn giảng viên.
- Khả năng tùy chỉnh.
- Thời lượng đào tạo.
- Hình thức tổ chức.
- Mức độ thực hành.
- Hỗ trợ sau đào tạo.
- Khả năng ứng dụng.
Mục tiêu cuối cùng là tìm được phương án phù hợp với nhu cầu và nguồn lực của doanh nghiệp.
Làm thế nào để tránh những sai lầm khi đào tạo nhân sự?
Doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình đào tạo theo các bước cơ bản:
Bước 1: Khảo sát nhu cầu
Xác định vấn đề và khoảng cách năng lực của đội ngũ.
Bước 2: Xác định mục tiêu
Đặt ra kết quả cụ thể mà nhân sự cần đạt được.
Bước 3: Phân nhóm học viên
Xác định đối tượng, trình độ và đặc thù công việc.
Bước 4: Lựa chọn nội dung và hình thức
Có thể lựa chọn đào tạo trực tiếp, trực tuyến, in-house hoặc kết hợp nhiều phương pháp.
Bước 5: Tăng cường thực hành
Đưa tình huống và nhiệm vụ thực tế vào chương trình khi phù hợp.
Bước 6: Đánh giá sau đào tạo
Kiểm tra khả năng tiếp thu và ứng dụng kiến thức.
Bước 7: Theo dõi và cải thiện
Dựa trên kết quả thực tế để điều chỉnh chương trình cho những lần đào tạo tiếp theo.
Đào tạo theo nhu cầu giúp hạn chế nội dung dàn trải
Một giải pháp mà doanh nghiệp có thể cân nhắc là đào tạo doanh nghiệp theo nhu cầu.
Thay vì sử dụng một chương trình cố định cho mọi đối tượng, nội dung có thể được điều chỉnh dựa trên mục tiêu và đặc thù của từng doanh nghiệp.
Ví dụ, doanh nghiệp muốn đào tạo AI có thể xác định rõ từng nhóm nhân sự cần ứng dụng AI vào công việc nào. Từ đó, chương trình tập trung vào những công cụ và kỹ năng thực sự cần thiết thay vì đưa quá nhiều nội dung không liên quan.
Cách tiếp cận này giúp chương trình đào tạo có trọng tâm hơn và tạo điều kiện để nhân sự ứng dụng kiến thức vào công việc.
Vai trò của đơn vị đào tạo trong việc hạn chế sai lầm
Bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp, đơn vị đào tạo cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình triển khai.
Một đơn vị phù hợp nên tìm hiểu nhu cầu trước khi xây dựng chương trình, xác định rõ đối tượng học viên và tư vấn hình thức đào tạo phù hợp.
Doanh nghiệp cũng nên trao đổi trước về:
- Mục tiêu chương trình.
- Nội dung đào tạo.
- Kinh nghiệm của giảng viên.
- Hình thức tổ chức.
- Hoạt động thực hành.
- Phương pháp đánh giá.
- Hỗ trợ sau đào tạo.
Việc thống nhất rõ những yếu tố này giúp hạn chế tình trạng kỳ vọng của doanh nghiệp và nội dung thực tế của chương trình không đồng nhất.
COLE cung cấp chương trình đào tạo doanh nghiệp theo nhu cầu
Với những doanh nghiệp muốn xây dựng chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế, COLE cung cấp các chương trình đào tạo doanh nghiệp theo nhu cầu, tập trung vào những lĩnh vực như AI, Data và kỹ năng số.
Nội dung có thể được điều chỉnh dựa trên mục tiêu, đối tượng học viên và đặc thù công việc của từng doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp tập trung vào những năng lực đội ngũ thực sự cần thay vì triển khai chương trình quá rộng.
Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm về đào tạo doanh nghiệp tại COLE để tìm hiểu các chương trình phù hợp.
Kết luận
Những sai lầm trong quá trình đào tạo nhân sự thường không chỉ xuất phát từ nội dung khóa học mà còn đến từ cách doanh nghiệp xác định nhu cầu, lựa chọn đối tượng, tổ chức chương trình và đánh giá kết quả.
Các vấn đề như đào tạo theo phong trào, nội dung quá chung chung, thiếu thực hành, không phân loại học viên, không theo dõi sau đào tạo hoặc chỉ quan tâm đến chi phí đều có thể làm giảm hiệu quả của chương trình.
Để hạn chế những vấn đề này, doanh nghiệp nên bắt đầu từ nhu cầu thực tế, xác định mục tiêu rõ ràng và lựa chọn hình thức đào tạo phù hợp. Quan trọng nhất là tạo điều kiện để nhân sự có thể áp dụng kiến thức sau đào tạo vào công việc, từ đó biến hoạt động đào tạo thành một phần thiết thực trong quá trình phát triển đội ngũ.
